پلو سمنانی – مامانپز
پلو سمنانی نوعی سبزی پلو است که در مهمانیها و مناسبتهای خاص طبخ و سرو میشود. قدمت این غذای سمنانی به حدود دو قرن پیش میرسد و ویژگی بارز این پلومخلوط عدم استفاده از ترکیبات سرخشده برای طبخ آن است. این غذای محلی را میتوان با گوشت مرغ یا گوشت قرمز پخت. در این مطلب از بلاگ مامانپز، با طرز تهیه پلو سمنانی و پلومخلوطهایی که در سمنان طبخ میشوند، آشنا خواهید شد.
سبزی پلو سمنانی با گوشت
پلو سمنانی یکی از محبوبترین غذاهای پلویی ایرانی است که معمولاً با گوشت ماهیچه پخته میشود. این غذای خوشمزه محلی دورچینی از صیفیجات بهویژه بادمجان دارد.
مواد لازم سبزی پلو مرغ سمنانی برای ۳ تا ۴ نفر
| گوشت ماهیچه گوسفند | ۳۰۰ گرم |
| برنج | ۳ پیمانه |
| سبزی پلویی سمنانی ساطوری شده شامل برگ چغندر، شوید، شنبلیله، تره، جعفری، گشنیز، اسفناج و برگ کلم | ۲۰۰ گرم |
| پیاز متوسط | ۱ عدد |
| سیر | ۱ حبه |
| لوبیا چشم بلبلی نیمپز | ۱ پیمانه |
| چوب دارچین | ۱ عدد |
| گوجه فرنگی، بادمجان، چغندر و سیب زمینی متوسط | هر کدام ۱ عدد |
| زعفران دمکرده | به میزان دلخواه |
| نمک، زردچوبه و فلفل سیاه | به میزان کافی |

مرحله اول از طرز تهیه پلو سمنانی با گوشت
ماهیچه گوسفند را به مدت چند دقیقه با سیر و پیاز تفت دهید. میتوانید این کار را با روغن محلی یا کره انجام دهید تا غذا خوشمزهتر شود. پس از اینکه رنگ گوشت تغییر کرد، زردچوبه، فلفل و چوب دارچین همراه با چند لیوان آب به آن اضافه کنید. آب باید کاملاً روی گوشت را بپوشاند. وقتی گوشت تقریباً پخته شد، زعفران را به آن اضافه کنید و آن را کنار بگذارید.
سبزی پلویی را هم تفت دهید تا آب آن کاملاً تبخیر شود. چغندر هم باید پخته و حلقهای خرد شود. بادمجان را هم باید حلقهای خرد کنید و تلخی آن را بگیرید.
مرحله دوم از پخت پلو سمنانی با لوبیا چشم بلبلی و گوشت
برنج را در آب در حال جوش بریزید و به آن سبزی و لوبیا چشم بلبلی اضافه کنید. وقتی برنج نیمپز شد، محتویات داخل قابلمه را آبکشی کنید.
در ادامه، مقداری لبوی حلقهای خرد شده را کف قابلمه بچینید. روی آن را با نیمی از برنج نیمپز آبکشی شده بپوشانید. سپس، گوشت نیمپز را روی آن بگذارید. البته، برخی سرآشپزها گوشت ماهیچه را به صورت خام روی برنج میگذارند. این کار باعث خوشمزهتر شدن پلو سمنانی میشود. روی گوشت را با مابقی برنج بپوشانید. سیب زمینی، لبو، بادمجان و گوجه فرنگی حلقهای خرد و آماده شده را هم به ترتیب روی برنج بچینید.
حالا باید پلومخلوط سمنانی برای ۳ تا ۴ ساعت با حرارت ملایم بپزد و دم بکشد. توجه داشته باشید که اگر از گوشت نیمپز برای طبخ این غذا استفاده میکنید، مدت زمان پخت آن نصف میشود.
سبزی پلو سمنانی با مرغ

سبزی پلو سمنانی را میتوانید با گوشت مرغ نیز بپزید. برای طبخ این غذا میتوانید از گوشت ران، سینه یا فیله مرغ استفاده کنید. روش پخت این غذا با دستورپخت پلو سمنانی با گوشت تفاوتی ندارد و فقط گوشت مرغ جایگزین گوشت قرمز میشود. البته، بهتر است پیش از استفاده از مرغ، آن را برای چند دقیقه در آب در حال جوش بریزید.
پلو مخلوط سمنانی بدون گوشت

پلو سمنانی را میتوانید بدون گوشت و به عنوان یک غذای گیاهی نیز بپزید. برای این کار معمولاً عدس را جایگزین لوبیا چشم بلبلی میکنند. البته، اگر طعم لوبیا چیتی را بیشتر میپسندید، میتوانید این نوع لوبیا را به جای عدس به کار ببرید.
مواد لازم پلومخلوط سمنانی دونفره
| برنج | ۲ پیمانه |
| سبزی پلویی سمنانی | ۱۰۰ گرم |
| عدس آبپز | ۱ پیمانه |
| لوبیا چیتی آبپز | ۱ پیمانه |
| پیاز کوچک | ۱ عدد |
| سیر | ۱ حبه |
| زعفران دمکرده | به میزان دلخواه |
| نمک، زردچوبه و فلفل سیاه | به میزان کافی |
طرز تهیه پلومخلوط گیاهی سمنانی
سیر و پیاز را با هم تفت دهید و خوب سرخ کنید تا کاراملی شوند. سپس، مقداری نمک، فلفل و زردچوبه به آنها اضافه کنید. سیر و پیاز داغ را برای پخت غذا کنار بگذارید.
حالا برنج و سبزی ساطوری شده را داخل قابلمه حاوی آب در حال جوش بریزید و به آن کمی نمک اضافه کنید. وقتی برنج نیمپز شد، برنج و سبزی را آبکشی کنید. در ادامه، تهدیگ دلخواه خود را کف قابلمه بچینید. نیمی از برنج و سبزی را روی تهدیگ بریزید. روی آنها را با حبوبات آبپز، سیر و پیاز داغ بپوشانید. در نهایت، مابقی برنج و سبزی را روی حبوبات بریزید و به آن مقداری زعفران بیفزایید. حالا صبر کنید تا این پلومخلوط با حرارت ملایم خوب دم بکشد.
خلال پلو سمنانی

خلال پلوی سمنانی غذایی شبیه به مرصع پلو است که با ترکیباتی شبیه به آن پخته میشود. این غذای پلویی خوشمزه را باید به روشی که در ادامه میخوانید، آماده کنید.
مواد لازم خلال پلوی سمنانی برای ۴ تا ۵ نفر
| برنج | ۴ پیمانه |
| گوشت چرخ کرده | ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم |
| پیاز متوسط | ۱ عدد |
| خلال پوست پرتقال | ۵۰ گرم |
| خلال پسته خیس خورده با گلاب | ۱۰۰ گرم |
| هویج آبپز خلالی خرد یا رنده شده | ۲۰۰ گرم |
| خلال بادام خیس خورده با گلاب و تفت داده شده | ۲۰۰ گرم |
| شکر | ۱۰۰ گرم |
| زعفران دمکرده | به میزان دلخواه |
| نمک، فلفل سیاه و پودر هل | به میزان کافی |
طرز تهیه خلال پلو سمنانی
ابتدا گوشت چرخ کرده را با پیاز رنده شده، نمک و فلفل ترکیب کنید و ورز دهید. از مایه به دست آمده کوفته قلقلیهایی درست کرده و سرخ کنید. کوفته قلقلیها را برای مراحل بعدی پخت غذا کنار بگذارید.
حالا شکر را با یکدوم لیوان آب مخلوط کنید و روی حرارت بگذارید تا شربت نسبتاً غلیظی درست شود. خلال پوست پرتقال را داخل این شربت بریزید تا با آن کاملاً ترکیب شود. در ادامه، برنج را درون قابلمه حاوی آب در حال جوش بریزید تا نیمپز شود. سپس، آن را داخل قابلمهای مناسب بریزید و صبر کنید تا با حرارت ملایم دم بکشد.
در آخر، مقداری از پلوی آماده شده را با زعفران ترکیب کنید. پلوی ساده را با پلوی زعفرانی، کوفته قلقلی و خلالهای آماده شده تزیین کنید تا آماده سرو شود.
رشته پلو سمنانی

رشته پلوی سمنانی غذای شب عید و مناسبتهای خاص است. این غذا در روزهای رمضان یا عید فطر نیز پخته و سرو میشود. برای طبخ این رشته پلوی خاص باید مراحلی که در ادامه میخوانید را طی کنید.
مواد لازم رشته پلوی سمنانی دونفره
| برنج | ۲ پیمانه |
| رشته پلویی | ۲۵۰ گرم |
| سبزی پلویی ساطوری شده شامل جعفری، تره، گشنیز و شوید | هر کدام ۵۰ گرم |
| لوبیا چشم بلبلی آبپز | ۱ پیمانه |
| بادمجان حلقهای خرد و سرخ شده | به میزان دلخواه برای تزیین |
| نمک، فلفل و پودر دارچین | به میزان کافی |
طرز تهیه رشته پلو سمنانی
برنج خیس خورده را به قابلمه حاوی آب در حال جوش اضافه کنید. پس از نیمپز شدن برنج، رشته پلویی را داخل قابلمه بریزید. یکی دو دقیقه بعد از آن، لوبیا را اضافه کنید. دو دقیقه پس از افزودن لوبیا چشم بلبلی آبپز، محتویات قابلمه را آبکشی کنید.
در ادامه، تهدیگ دلخواه خود را کف قابلمه بچینید. نیمی از برنج را روی تهدیگ بریزید. سبزی ساطوری شده و ادویهها را روی ترکیب برنج، رشته و لوبیا بریزید و روی آن را با مابقی این ترکیب بپوشانید. در نهایت، مقدار اندکی آب و روغن روی محتویات قابلمه بریزید و صبر کنید تا این رشته پلو با حرارت ملایم خوب دم بکشد. سپس، آن را با بادمجان سرخ شده تزیین و سرو کنید. البته، اگر به طعم بادمجان در این غذا علاقه ندارید، میتوانید از اضافه کردن بادمجان صرفنظر کنید.
کلام آخر
پلو سمنانی یک پلومخلوط فوقالعاده خوشمزه با عطری بینظیر است. این غذای محلی را میتوانید با گوشت مرغ، گوشت ماهیچه یا حتی بدون گوشت بپزید. بههرحال، انتخاب شما هر یک از این گزینهها که باشد، نتیجه آن خوشمزه خواهد شد چون سرآشپز شمایید.